Meesterlijke tribuneverbouwing

Speciale bekisting en zichtbeton: verbouwing onder complexe omstandigheden

Met de afbraak van het oude tribunegedeelte in de zomer van 2022 begon voor ARGE 1893 Ed. Züblin AG/ROM Technik GmbH & Co. KG de race tegen de klok. Slechts één jaar later was de nieuwe tribune met rijen zitplaatsen toegankelijk voor het publiek. In januari 2024 zullen ook alle andere werkzaamheden voltooid zijn. Atleten, officials en meer dan 60.000 toeschouwers zullen dan een arena hebben die een kampioen waardig is. En als de voetbalwereld in juni 2024 naar Stuttgart kijkt voor vijf wedstrijden van het EK, zal niets meer verwijzen naar het feit dat hier het infrastructurele hart van het stadion onder hoge druk in de bestaande structuur werd geopereerd terwijl de wedstrijdactiviteiten gewoon doorliepen.

Van buitenaf zijn alleen de nieuwe tribunes zichtbaar, maar in het binnenste van de hoofdtribune werd nog veel meer gebouwd: een vleugel voor de atleten met teamcabines, functionele ruimtes voor officials, een persruimte en een mediacentrum, tv-studio’s, een restaurantkeuken, bouwkundige ruimtes, sanitaire ruimtes en liften. De toegang tot de tribune wordt geoptimaliseerd volgens strenge veiligheidsnormen. In een exclusieve businessruimte zal het publiek de voetbalsterren van dichtbij kunnen bekijken als ze op weg zijn van de kleedkamer naar het veld en terug.

Tijdsdruk en ruimtegebrek

Vooral het krappe tijdsbestek was een uitdaging. Elke week telde, omdat een met duizenden verminderde zitplaatscapaciteit voor toeschouwers en businessruimte een groot inkomstenverlies betekent. Dankzij een hoge mate van prefabricage kon het ervaren bouwteam optimaal worden ondersteund.

Tussen het speelveld en de tribunes was nauwelijks ruimte voor opslag en transport. Alleen een nauwgezette bouwplaatslogistiek was in dit geval de oplossing. De complexiteit van de vele verschillende constructies vereiste een uitgebreide voorbereiding: meer dan 100 bekistingsplannen en een groot aantal montageplannen voor speciale bekisting werd voorbereid door MEVA. Ook moest telkens vóór elke wedstrijd veel werk worden verricht: het bouwterrein moest worden ontruimd, beveiligd en verborgen achter afdekkingen. In het stadion zelf was het gebruik van hoge kranen niet mogelijk en daarom werden er veel mobiele hefapparaten gebruikt. Veel van het bekistingswerk dat nog aan de gang is, vindt plaats in de bestaande structuur, vaak op moeilijk toegankelijke plaatsen onder bestaande vloeren. De binnenmuren van de tribune werden gebouwd in een zeer krappe ruimte en vanwege de tijdsdruk parallel aan de tribunes waar de toeschouwers zitten. De lichte en stabiele handbekisting AluStar toonde hierbij zijn sterke punten: laag gewicht, robuustheid, eenvoudig in het gebruik.

Op plaatsen waar kraanassistentie van buiten het stadion mogelijk was, werd de krachtige wandbekisting Mammut 350 en Mammut XT gebruikt. Mammut 350 bleek ideaal voor de bouw van de nieuwe ingangen en buitentrappen: met het harmonieuze, symmetrische voeg- en verankeringspatroon en de standaard vol kunststof plaat alkus werd een hoge zichtbetonkwaliteit bereikt. Vier 9 m hoge geleidingswanden voor trappen werden opgetrokken met Mammut XT: ondanks de wanddikte van 72 cm was enkelzijdig verankeren met verzonken centerpenposities in dit geval zonder problemen mogelijk.

Ondersteuningen slim gecombineerd

Dankzij hun flexibiliteit vergemakkelijkten de ondersteuningen MEP en MT 60 het werk, bijvoorbeeld bij het ondersteunen van uitkragingen en vloeren die behouden moesten blijven of afgebroken moesten worden om plaats te maken voor trappenhuizen en liftschachten. Constructies hiervoor werden gebouwd met MT 60, Triplex SB zwaarlaststempels en EuMax bouwstempels. MT 60 werd ook gebruikt voor het bouwen van vloeren D=40 cm met balken en steigerhoogtes van 5 tot 8 m, vaak in combinatie met MEP. Vloeren met steigerhoogtes onder de 5 m werden ondersteund met MevaFlex.

Getande balken en V-kolommen

In het voorjaar van 2023 werden 24 opvallende getande balken met verschillende afmetingen op de bouwplaats gestort. Twee daarvan zijn rechtstreeks verbonden met de borstweringen van de nieuwe spelerstunnel. Als dwarsdragers ondersteunen de getande balken de tribunes die bestaan uit betonnen prefab-elementen. Bekisten was niet mogelijk met standaard systemen en dus ontwierp MEVA een speciale oplossing. De afdeling voor speciale bekistingsconstructies plande de vertandingen met behulp van honderden speciale houten elementen met tientallen verschillende afmetingen. Eerst werden er 3D-modellen gemaakt, op basis waarvan de speciale bekisting snel kon worden gemaakt.

Alle getande balken hebben gradaties van verschillende dieptes. Ook de afstanden en hoogtes van de rijen zitplaatsen verschillen omdat de hellingshoek van de tribune oploopt van ongeveer 30° onderaan tot bijna 40° bovenaan. Daarom hebben de getande balken krommingen. Na het plaatsen van de onderbekisting (Mammut 350) werden ten dele MEP-bekistingselementen en de onderste speciale elementen – de vloerkisten – geïnstalleerd. Vervolgens werd wapening aangebracht en daarna werden dekselkasten boven op het beton aan speciale beugels bevestigd. Daarna werd de sluitkist geplaatst en werd het beton gestort via bovenliggende openingen in de dekselkasten.

Ook het storten van vier V-vormige, 50 cm brede kolommen verliep probleemloos. Daarop rusten 70 cm brede getande balken. Om het verschil in breedte van 20 cm te compenseren, werden de Mammut 350 elementen voor de stel- en sluitkist elk 10 cm gedubbeld. Stelkist opgebouwd, vulkisten gefixeerd, wapening en sluitkist gemonteerd, beton gestort. Daarna werd in het bovenste gedeelte de sluitkist verwijderd, de wapening en speciale houten elementen voor het storten van de bovenopliggende getande balken geplaatst, de sluitkist verankerd en werd het beton gestort. De V-kolommen en getande balken verschijnen in zichtbetonkwaliteit van boven de SB2-gradatie die de klant eiste. Ze gaan op in het vlekkeloze totaalbeeld van de MHP Arena Stuttgart.

Verwendete Systeme:

• Speciale constructies
• Wandbekisting Mammut 350
• ­Mammut XT
• Wandbekisting AluStar
• MT 60 ondersteuningssysteem
• MEP ondersteuningssysteem
• Schuine schoren Triplex
• Bouwstempels EuMaxBaustützen EuMax

Bouwonderneming:
Arge 1893, Ed. Züblin AG / ROM Technik GmbH & Co. KG, Stuttgart

Opdrachtgever:
Stadion NeckarPark GmbH & Co. KG, Stuttgart

Architekt:
asp Architekten GmbH, Stuttgart

Project:
Modernisierung MHP Arena, Stuttgart, Deutschland

Planning en begeleiding:
MEVA Schalungs-Systeme GmbH, Haiterbach (D)