Millimeterwerk onder de grond

Negen tunnelverbindingen gestort met slimme speciale bekistingsoplossingen

De tunnel in Rastatt bestaat uit twee spoorbuizen met een lengte van 4.270 meter en maakt deel uit van de Europese corridor voor goederenvervoer per spoor tussen Rotterdam aan de Noordzee en Genua aan de Middellandse Zee. Acht reddingsdoorgangen en één bevoorradingsdoorgang die de twee buizen met elkaar verbindt, werden gestort met speciale MEVA bekistingsoplossingen.

De reddingsdoorgangen met tussenruimtes van ongeveer 500 meter zijn elk ongeveer 16 meter lang en zijn fundamenteel voor het veiligheidsconcept. In geval van nood kunnen mensen de andere tunnelbuis bereiken. Er zijn ook volledig afgesloten, rookbestendige luchtsluizen. Voor de stortwerkzaamheden werd een uitvouwbare bekistingswagen gebouwd. In de toevoerschacht zijn op maat gemaakte houten elementen gebruikt.

De acht doorgangen zijn niet ontworpen als simpele buizen of rechthoeken, maar als een mengeling van beide. Een bijna vierkant verbindingsblok leidt als ingang van de spoorbuis naar de dorgang toe en gaat over in een groter, eveneens rechthoekig middenblok dat voorzien is van koven. Een 9,85 tot 10 meter lang ovaal gewelf met een binnendiameter van 7 meter domineert het midden van de doorgang.

Aangezien de openingen kleiner zijn dan de doorsnede van de verbindingstunnels, was er een speciale oplossing nodig om de bekistingstechniek in het midden van de doorgang en er weer uit te kunnen verplaatsen. Samen met zijn partner voor stalen bekistingen, Rúbrica Ingeniería, ontwikkelde MEVA een flexibele bekistingswagen die het mogelijk maakte om alle bouwsecties te storten en hierbij maar weinig aanpassingen nodig had. De constructie bestaat uit een verrijdbare transportwagen op rails, inclusief hydraulica met besturingseenheid, bekisting en werksteigers.

Voordat elke doorgang werd gebouwd, moest de grond worden gestabiliseerd door middel van bevriezing. Verschillende bekledingsringen, geprefabriceerde betonnen elementen op de binnenwanden van de hoofdbuizen, werden uitgebroken en de bevroren grond werd verwijderd met een freesmachine. De wapening werd stap voor stap uitgevoerd en gestabiliseerd met spuitbeton. Nadat de doorgang mijnbouwtechnisch was uitgegraven en afgedicht tegen grondwater, werd begonnen met het storten van beton.

Bekisting hydraulisch op- en uitgevouwen
Allereerst werden er vloeren (funderingen) gestort tot een hoogte van 1,75 meter. Nu konden er rails op de vloer worden gemonteerd en kon de transportwagen met het eerste segment van de gewelfbekisting naar binnen worden gereden. Om de 5,75 m brede en 5,25 m hoge structuur door de smalle ingang te kunnen manoeuvreren, werd de gelede ronde bekisting hydraulisch opgevouwen tot 3,65 x 3,29 m zodat ze tot op de millimeter nauwkeurig door het smalle verbindingsblok paste. De ronde bekisting werd vervolgens volledig uitgevouwen.

De driedimensionale manoeuvreerbaarheid van de bekistingswagen vergemakkelijkte een nauwkeurige afstelling. Er werden ook nog twee andere gewelfbekistingssegmenten geïnstalleerd, verbonden en voorzien van de kopschotten. Nu konden de nokken en balken van het gewelf over de hele lengte tot 10 meter boven de vulmond worden gestort. Nadat het gewelf was uitgehard, werden de drie segmenten één voor één opgevouwen en uit de doorgang getransporteerd.

De rechthoekige bekistingen werden vervolgens ingebracht en het centrale en verbindingsblok werden samen monolithisch gestort. Hetzelfde gebeurde aan de andere kant van de doorgang. Na het uitharden moest de bekisting van het centrale blok (3,90 x 4,30 m), die „opgesloten“ zat in de afgewerkte betonnen doorgang, naar buiten worden getransporteerd via de opening van het verbindingsblok die slechts 2,52 x 2,71 m groot was. Dit werd ook gerealiseerd met behulp van een slim vouwmechanisme.

Houten bekisting voor de aanvoerroute
De bevoorradingsdoorgang verschilt aanzienlijk van de acht reddingsdoorgangen, omdat deze smaller is en anders is opgebouwd. In het midden leidt hij naar een van bovenaf komende schacht met een diameter van 3,60 m. In dit geval moest nauwkeurig werk worden verricht in verschillende afzonderlijke stappen en met speciale bekistingsoplossingen. Na de vloeren werden de ingangen, de gewelven en uiteindelijk de overgang naar de verticale schacht gebouwd. De expertise van MEVA‘s afdeling voor speciale bekisting wierp haar vruchten af, met name bij de planning van de complexe overlappende stukken. Er werden slimme oplossingen ontwikkeld die meerdere keren gebruikt konden worden en de logistiek op de krappe bouwplaatsen vereenvoudigden.

Na de succesvolle voltooiing van de negen doorgangen in de ruwbouw konden de binnenwerkzaamheden met bermen, bluswaterleidingen enz. worden verricht.

MEVA-systemen:

• Tunnelbekistingswagen
• Speciale bekisting

Project:
Reddings/bevoorradingsdoorgangen, Rastatt spoortunnel, Duitsland

Bouwbedrijf:
ARGE Tunnel Rastatt, Stuttgart; bouwbedrijven Ed. Züblin AG en HOCHTIEF Solutions AG

Planning en begeleiding:
MEVA Schalungs-Systeme GmbH, Haiterbach (D)